Jeżeli chcemy zmniejszyć ryzyko problemów żołądkowo-jelitowych i podróżować z mniejszym stresem, warto rozważyć szczepienia ochronne. Potencjalne zagrożenia w trakcie podróży to m.in. skażona żywność i woda, skaleczenia oraz rany — w tym rany kąsane zadane przez małpy, psy czy nietoperze, a także choroby przenoszone przez komary.

W zależności od budżetu, dostępnego czasu i planowanego charakteru wyjazdu można rozważyć kilka wariantów szczepień. Brak szczepień nie przekreśla podróży — do krajów Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej nie ma obecnie obowiązkowych szczepień. Przygotowania warto jednak rozpocząć z odpowiednim wyprzedzeniem (co najmniej 6 tygodni przed wyjazdem), tak aby szczepionki zdążyły zadziałać. Pełna ochrona rozwija się zazwyczaj po 7-14 dniach od zakończenia schematu szczepień.

Poniżej przedstawiamy trzy warianty doboru szczepień — od podstawowego, najbardziej budżetowego, po rozszerzony, zapewniający większy komfort psychiczny, ale wiążący się z wyższymi kosztami.

Czy warto inwestować w wariant rozszerzony?

Niekoniecznie, jeżeli planujemy pobyt w miejscach turystycznych, dobrze skomunikowanych z większymi miastami. w przypadku ekspozycji (np. pogryzienia przez zwierzę) kluczowe jest szybkie zgłoszenie się do placówki medycznej. Pierwsze objawy w skrajnych przypadkach pojawiały się po kilku dniach, zazwyczaj w ciągu 1-3 miesięcy. Tak więc jest czas na bezpieczne dotarcie do placówki medycznej. Warto jednak pamiętać, że po wystąpieniu objawów wścieklizna jest chorobą niemal zawsze śmiertelną — dlatego szybkie działanie ma kluczowe znaczenie. Ubezpieczenia zdrowotne pokrywają koszta poekspozycyjnej profilaktyki, czyli szczepienia i immunoglobulinę. Immunoglobulina przeciw wściekliźnie może, choć nie musi być podawana w zależności od sytuacji.

W przypadku japońskiego zapalenia mózgu koszt szczepienia jest wysoki, a ryzyko ciężkiego zachorowania stosunkowo niewielkie. Alternatywą może być konsekwentne stosowanie repelentów (np. Mugga DEET 50%), noszenie odpowiedniej odzieży oraz profilaktyki preparatami typu Malarone czy Falcimar.

Jak ograniczyć koszty szczepień?

Szczepienia można wykonać w ośrodkach medycyny podróży — jest to wygodne, ale droższe rozwiązanie. Zdecydowanie przepłacimy zarówno za samą wizytę (kwalifikację), jak i za szczepienie oraz szczepionki. Tańszą opcją jest wizyta w POZ lub aptece, gdzie można otrzymać receptę, kupić preparaty i wykonać szczepienie. w większości przypadków należy liczyć się z pełną odpłatnością za szczepionki.

Od lutego 2026 r. osoby dorosłe będą mogły przyjmować w aptekach szczepienia przeciw durowi brzusznemu, meningokokom, żółtej gorączce oraz szczepionki skojarzone.

Podsumowanie

Wszystkie opisane szczepienia są zalecane, ale nieobowiązkowe. Zawsze warto jednak rozważyć profilaktykę — szczególnie jeśli wyjazd planowany jest w krótkim czasie, ponieważ organizm potrzebuje czasu na wytworzenie odporności.